Inleiding
Wanneer we praten over de gezondheid van vrouwelijke atleten, gaat de focus vaak naar training, voeding en prestaties. Echter, de menstruatiecyclus speelt een cruciale rol in het welzijn, herstelvermogen en prestaties van vrouwen. Menstruatieklachten kunnen een grote impact hebben op zowel trainingen als wedstrijden, maar dit onderwerp blijft vaak onderbelicht binnen de topsport. Enkele topsporters hebben dit taboe doorbroken door openlijk te praten over de effecten van menstruatie op hun prestaties. Deze bewustwording is essentieel voor de sportmedische begeleiding van vrouwelijke atleten.
De impact op vrouwelijke atleten
Tijdens het symposium "de vrouwelijke atleet" in 2026 werd bij het Lectoraat Sport, Bewegen en Samenleving in Nijmegen de aandacht gevestigd op het belang van voldoende energie voor vrouwelijke atleten. Lage energiebeschikbaarheid kan leiden tot een aandoening genaamd RED-S, die verschillende systemen in het lichaam verstoort.
RED-S en hormonale veranderingen
Lage energiebeschikbaarheid bij vrouwelijke atleten kan leiden tot verstoringen in de hormoonhuishouding, botgezondheid, immuunsysteem en voortplantingsfunctie. Deze verstoringen hebben negatieve gevolgen voor zowel de gezondheid als de sportprestaties van vrouwen. Daarnaast kunnen hormonale veranderingen zoals menstruatiestoornissen impact hebben op de mondgezondheid.
Invloed van hormonale veranderingen op de mondgezondheid
Orale weefsels zijn gevoelig voor variaties in geslachtshormonen, wat directe invloed kan hebben op de mondholte. Veranderingen in oestrogeenspiegels kunnen leiden tot een afname van speekselproductie, veranderingen in speekselsamenstelling en een verhoogde gevoeligheid voor tandvleesproblemen en ontstekingen.
Klinische implicaties
Het is essentieel voor zorgverleners om alert te zijn op tekenen van lage energiebeschikbaarheid en RED-S bij vrouwelijke atleten. Mondzorgprofessionals kunnen ook een belangrijke rol spelen in het vroegtijdig signaleren van deze problemen. Een multidisciplinaire aanpak is noodzakelijk voor een effectieve preventie en behandeling.
Conclusie
RED-S is een complex syndroom dat ontstaat door lage energiebeschikbaarheid en grote impact heeft op de gezondheid en prestaties van vrouwelijke atleten. Het is van belang om zowel systemische als mondgezondheid te integreren in screening, preventie en behandeling voor een holistische benadering van de vrouwelijke atleet.
Referenties:
Lees meer over lage energie bij vrouwelijke atleten
123 Tandarts, Angst voor de tandartsbehandeling, Beugels en Aligners
